Vinstrið og hægrið fella niður norræna þátttöku á COP

Flokkahópur miðjumanna: „Hægrið og vinstrið þagga rödd Norðurlandanna “

Næstum allir flokkarnir í Norðurlandaráði kusu gegn því að senda eigin fulltrúa á loftslagsráðstefnuna COP30 sem fram fer í Belém í Brasilíu. Flokkahópur miðjumanna lýsir mikilli óánægju og segir þetta vera uppgjöf fyrir því að láta rödd Norðurlanda hljóma á alþjóðavettvangi – og gagnvart loftslaginu.

Á nefndarfundi í Ósló var Flokkahópur miðjumanna eini flokkahópurinn sem taldi að Norðurlandaráð ætti að taka þátt í loftslagsráðstefnunni í Belém, Brasilíu. Undanfarin ár hafa Norðurlönd haft eigið svæði á COP þar sem þingmenn hafa getað tekið þátt í umræðum við fulltrúa frá öðrum heimshlutum um hvernig sum af ríkustu og best stæðustu löndum heims hafa dregið úr losun án þess að fórna hagvexti. Ola Elvestuen frá Noregi, fyrrverandi umhverfis- og loftslagsráðherra, og nú varaforseti Norrænu sjálfbærninefndarinnar fyrir hönd Flokkahóps miðjumanna, segir þetta vera einstakt tækifæri fyrir pólitíska umræðu og forystu sem Norðurlönd þurfi að halda í.

– Heimurinn stendur á krossgötum. Margar stórar þjóðir virðast hafa misst áhugann á fjölþjóða, reglubundinni heimsskipan. Forysta og þátttaka Norðurlandanna er nauðsynleg á loftslagsráðstefnunni, segir Elvestuen.

Hann bendir á að Norðurlönd geti haft mikil áhrif á loftslagsumræðuna:

– Það hefur gríðarlegt gildi að Norðurlandaráð skipuleggi umræður á ráðstefnunum og styðji alþjóðleg netkerfi á þann hátt sem þjóðardeildir geta ekki gert einar og sér. Nú virðumst við ætla að láta þá umræðu falla niður.

Halla Hrund Logadóttir frá Íslandi, sem einnig á sæti í Norrænu sjálfbærninefndinni segir að COP-ráðstefnurnar skipti miklu máli og að hagnýtis áskoranir eigi ekki að vera ástæða til að afþakka þátttöku þegar aðrir eru viðstaddir.

– Norðurlönd gegna sérstöku hlutverki í heiminum. Hlýnun Norðurheimskautssvæðanna gengur hraðar en annarra hluta jarðarinnar. Við búum einnig yfir einstakri tæknilegri þekkingu og getum bæði miðlað henni og lært af öðrum. Norðurlandaráð ætti að hafa áhuga á að taka alltaf þátt í COP-ráðstefnunum, óháð staðsetningu þeirra. Orkumál, orkunýting og orkuöryggi eru í forgangi í okkar löndum núna og við ættum að taka þátt í að leiða heiminn til grænni vegar.

Norðurlandaráð hafði áður samþykkt að taka þátt í loftslagsviðræðum bæði árið 2025 og 2026, en nú verður fjármagninu í staðinn varið til ráðstefnunnar um líffræðilegan fjölbreytileika COP17 og loftslagsráðstefnunnar COP31 á næsta ári.

– Norðurlöndin hafa mikið að vinna með þátttöku sinni á alþjóðlegum ráðstefnum um líffræðilega fjölbreytni, því umhverfismál eru í stórum dráttum á forræði þjóðríkja. Ég óttast að nú séum við að senda röng skilaboð með því að taka ekki þátt í COP30, segir Krista Mikkonen úr Flokkahópi miðjumanna, fyrrverandi umhverfis- og loftslagsráðherra í Finnlandi.

– Ég er ánægð með að fjármögnun sé tryggð fyrir þáttöku á næstu ráðstefnum um líffræðilega fjölbreytni og loftslagsmál en akkúrat núna hefði verið mikilvægt að senda skýr skilaboð um metnað okkar í loftslagsmálum og sýna þá forystu sem heimurinn þarfnast – með því að vera á staðnum í Belém, segir Rebecka Le Moine.

Norðurlandaráð mun nú endurmeta þátttöku sína í COP- og CSW-ráðstefnunum. Þá orku ætti frekar að nýta til að viðhalda sinni metnaðarfullri og alþjóðlega virtu dagskrá á þessum fundum.

– Við sjáum það nú: Hægrið og vinstrið láta rödd Norðurlanda þagna. Forysta Norðurlanda í metnaðarfullri alþjóðlegri loftslagspólitík og jafnréttismálum er ekki samningsatriði – nærvera okkar er mikilvægari nú en nokkru sinni fyrr, segir Jouni Ovaska, formaður Flokkahóps miðjumanna.

Mynd (frá vinstri): Konsta Lindi (UNR, Flokkahópi miðjumanna), Halla Hrund Logadóttir, Ola Elvestuen, Krista Mikkonen, Rebecka Le Moine.